Spaans erfrecht voor niet-residenten

Bezit je als Nederlander een woning in Spanje, dan krijgt je nalatenschap te maken met het Spaanse erfrecht. En dat wijkt op belangrijke punten af van het Nederlandse systeem. Leg je vooraf niets vast, dan kan dat invloed hebben op hoe de woning wordt verdeeld en op de positie van je erfgenamen.

Spaans erfrecht in het kort

In Spanje geldt het systeem van de legitieme porties (legítima). Dat beperkt de vrijheid om je nalatenschap volledig zelf te verdelen. Volgens het Spaanse recht is twee derde van de nalatenschap bestemd voor kinderen en afstammelingen; waarvan een derde gelijk over de kinderen verdeeld moet worden en een derde vrij verdeelbaar is onder diezelfde kinderen. Het resterende een derde is vrij beschikbaar voor andere erfgenamen, bijvoorbeeld je partner. In de praktijk betekent dit dat kinderen altijd een wettelijk deel erven.

Keuze van toepasselijk recht

Sinds de Europese Erfrechtverordening (2015) kun je zelf bepalen welk erfrecht van toepassing is. Voor Nederlandse eigenaren betekent dit dat je in een testament kunt kiezen voor het Nederlandse erfrecht. Die keuze moet wel expliciet worden vastgelegd. Ze heeft invloed op zowel de verdeling van de nalatenschap als de positie van de partner.

Een praktisch voorbeeld. Stel: je bent gehuwd, hebt twee kinderen en een woning in Spanje. Zonder testament geldt het Spaanse recht, en erven je kinderen direct een deel van de woning. Met een testament waarin je kiest voor het Nederlandse recht, kun je je partner eerst als volledig erfgenaam aanwijzen, waarbij de kinderen pas erven na het overlijden van de langstlevende. De precieze uitwerking hangt af van de gekozen structuur en het testament.

Fiscale aspecten

Bij overlijden kan Spaanse erfbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones) verschuldigd zijn. De tarieven en vrijstellingen verschillen per regio, en partners en kinderen hebben vaak vrijstellingen of lagere tarieven. Houd er rekening mee dat een dubbele fiscale beoordeling mogelijk is, in Spanje én Nederland. De exacte belastingdruk hangt af van de regio, de waarde van de nalatenschap en de relatie tot de overledene.

Praktische aandachtspunten

Stel een testament op dat aansluit op jouw situatie en leg daarin vast welk erfrecht van toepassing is. Controleer wat de gevolgen zijn voor je partner en kinderen, en houd rekening met de regelgeving in zowel Spanje als Nederland. Stem dit af met een notaris of juridisch adviseur.

Tot slot

Het Spaanse erfrecht kent vaste verdelingsregels die afwijken van Nederland. Door vooraf een testament op te stellen en het toepasselijke recht vast te leggen, kun je de verdeling van je nalatenschap afstemmen op de structuur en de erfgenamen die jij voor ogen hebt. Het is geen prettig onderwerp om over na te denken, maar wél een die rust geeft als het eenmaal goed geregeld is.